Zdrowy dorosły z siedzącym trybem życia potrzebuje ok. 0,9 g białka na kilogram masy ciała dziennie. Osoby aktywne fizycznie potrzebują więcej - zwykle 1,2-2 g/kg, a trenujące siłowo na redukcji nawet ok. 2,2 g/kg. Dla osoby ważącej 70 kg, która rekreacyjnie trenuje, to ok. 85-110 g białka dziennie.
Brzmi jak dużo? Spokojnie, da się to zjeść bez proszku i bez kurczaka na każdy posiłek. Poniżej sprawdzisz, ile białka potrzebujesz w swojej sytuacji, z czego je brać i jak rozłożyć je w ciągu dnia.
Ile białka dziennie potrzebuje dorosły?
Zapotrzebowanie na białko liczy się na kilogram masy ciała. Orientacyjne wartości wyglądają tak:
| Sytuacja | Białko na kg masy ciała | Przykład dla 70 kg |
|---|---|---|
| Dorosły, mało aktywny | ok. 0,9 g | ok. 63 g |
| Aktywność rekreacyjna | 1,2-1,6 g | ok. 85-110 g |
| Trening siłowy, budowa masy | 1,6-2,2 g | ok. 112-154 g |
| Redukcja z treningiem siłowym | 1,8-2,2 g | ok. 125-155 g |
| Osoby starsze (powyżej 65 lat) | 1-1,2 g | ok. 70-85 g |
Wartość 0,9 g/kg to norma, która pokrywa potrzeby większości zdrowych dorosłych. Nie jest to jednak ilość optymalna dla każdego - przy treningach, na redukcji i z wiekiem przydaje się więcej białka. Jeśli budujesz mięśnie, szczegóły znajdziesz w tekście ile białka jeść na masie.
W ciąży, podczas karmienia piersią i przy chorobach nerek czy wątroby obowiązują inne zasady - wtedy ilość białka ustala się z lekarzem albo dietetykiem.
Jak obliczyć swoje zapotrzebowanie na białko?
Pomnóż masę ciała przez wartość z tabeli, która pasuje do Twojej sytuacji. Tyle matematyki - a jeśli wolisz gotowy wynik, użyj kalkulatora białka, który od razu podzieli białko na posiłki.
Przykład: kobieta ważąca 62 kg, która dwa razy w tygodniu ćwiczy na siłowni i jest na redukcji: 62 × 1,8 = ok. 112 g białka dziennie.
Przy dużej nadwadze licz białko od masy ciała, do której dążysz, a nie od obecnej - inaczej wynik wyjdzie zawyżony. Przy 110 kg i celu 85 kg liczysz więc od 85 kg.
Dlaczego białko jest tak ważne na redukcji i przy treningu?
- Chroni mięśnie - w deficycie kalorycznym organizm chętnie sięga po białko z mięśni. Więcej białka w diecie i trening siłowy ograniczają te straty.
- Syci - po posiłku bogatym w białko dłużej nie myślisz o jedzeniu, więc łatwiej utrzymać deficyt kaloryczny.
- Wymaga energii do strawienia - na trawienie białka organizm zużywa ok. 20-30% zawartych w nim kalorii, wyraźnie więcej niż przy węglowodanach i tłuszczach.
- Buduje mięśnie - przy treningu siłowym białko jest budulcem nowej tkanki mięśniowej.
Produkty bogate w białko - tabela
Ile białka zawierają popularne produkty (w 100 g):
| Produkt | Białko w 100 g |
|---|---|
| Pestki dyni | ok. 30 g |
| Ser żółty typu gouda | ok. 25 g |
| Soczewica (sucha) | ok. 24-25 g |
| Tuńczyk w sosie własnym (odsączony) | ok. 24 g |
| Masło orzechowe | ok. 22-25 g |
| Pierś z kurczaka (surowa) | ok. 22 g |
| Wołowina chuda (surowa) | ok. 21 g |
| Łosoś (surowy) | ok. 20 g |
| Twaróg półtłusty | ok. 18 g |
| Płatki owsiane | ok. 13 g |
| Jaja | ok. 12,5 g |
| Serek wiejski | ok. 11 g |
| Skyr naturalny | ok. 10-12 g |
| Ciecierzyca (ugotowana) | ok. 9 g |
| Tofu naturalne | ok. 8-15 g |
Uwaga na pestki, ser żółty i masło orzechowe - białka mają sporo, ale kalorii jeszcze więcej. Na redukcji lepiej sprawdzą się chude źródła: drób, ryby, twaróg, skyr, jajka i rośliny strączkowe.
Jak rozłożyć białko w ciągu dnia?
Lepiej rozłożyć białko na kilka posiłków, niż zjeść większość wieczorem. Dobrze sprawdza się 20-40 g w każdym z 3-4 posiłków. Przykład dnia z ok. 100 g białka:
| Posiłek | Co na talerzu | Białko |
|---|---|---|
| Śniadanie | Jajecznica z 3 jaj i kromka chleba | ok. 22 g |
| Obiad | 150 g piersi z kurczaka, kasza i warzywa | ok. 40 g |
| Podwieczorek | 150 g skyru naturalnego | ok. 17 g |
| Kolacja | 2 kanapki z twarożkiem (100 g twarożku) | ok. 23 g |
| Razem | ok. 100 g |
Jeśli trudno Ci dobić do celu, dorzuć porcję białka tam, gdzie teraz go brakuje - np. jogurt naturalny do owsianki albo strączki do sałatki.
Czy można jeść za dużo białka?
U zdrowych osób ok. 1,6-2,2 g białka na kg masy ciała, czyli mniej więcej dwa razy więcej niż norma, uznaje się za bezpieczną ilość. Wyjątkiem są choroby nerek - wtedy ilość białka ustala lekarz.
Bardzo wysokie spożycie białka nie daje dodatkowych korzyści, a może wypierać z diety warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste. Pamiętaj też o piciu wody, szczególnie przy diecie wysokobiałkowej.
Czy potrzebujesz odżywki białkowej?
Nie. Odżywka białkowa to po prostu wygodne źródło białka - przydaje się, gdy trudno Ci pokryć zapotrzebowanie zwykłym jedzeniem albo potrzebujesz szybkiego posiłku po treningu. Większość osób zje wystarczająco dużo białka z codziennych produktów, jeśli w każdym posiłku znajdzie się jego porcja.
Jak pilnować białka na co dzień?
Najprościej zapisywać posiłki w aplikacji, która liczy nie tylko kalorie, ale też makroskładniki. W EatSee robisz zdjęcie posiłku, a aplikacja szacuje kalorie, białko, węglowodany i tłuszcze. Plan posiłków w EatSee układa dania pod Twój cel kalorii i białka, więc nie musisz samodzielnie przeliczać porcji.
Jeśli wolisz policzyć wszystko samodzielnie, zajrzyj do poradnika, jak obliczyć makroskładniki posiłku. A jeśli dopiero zaczynasz, przeczytaj też, jak liczyć kalorie - białko i kalorie najlepiej pilnować razem.
Najczęstsze pytania
Ile białka dziennie na redukcji?
Ile białka dziennie powinna jeść kobieta?
Ile białka można przyswoić w jednym posiłku?
Czy białko roślinne jest gorsze od zwierzęcego?
Ile białka ma jajko?
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Tekst przygotowała redakcja EatSee. Zasady redakcji.