Białko i makroskładniki

Ile białka dziennie? Zapotrzebowanie na białko i najlepsze źródła

Ile białka potrzebujesz przy siedzącym trybie życia, na redukcji i przy treningu siłowym - z tabelą produktów i przykładowym dniem.

Ile białka dziennie - od 0,9 do 2,2 g na kilogram masy ciała

Zdrowy dorosły z siedzącym trybem życia potrzebuje ok. 0,9 g białka na kilogram masy ciała dziennie. Osoby aktywne fizycznie potrzebują więcej - zwykle 1,2-2 g/kg, a trenujące siłowo na redukcji nawet ok. 2,2 g/kg. Dla osoby ważącej 70 kg, która rekreacyjnie trenuje, to ok. 85-110 g białka dziennie.

Brzmi jak dużo? Spokojnie, da się to zjeść bez proszku i bez kurczaka na każdy posiłek. Poniżej sprawdzisz, ile białka potrzebujesz w swojej sytuacji, z czego je brać i jak rozłożyć je w ciągu dnia.

Ile białka dziennie potrzebuje dorosły?

Zapotrzebowanie na białko liczy się na kilogram masy ciała. Orientacyjne wartości wyglądają tak:

Sytuacja Białko na kg masy ciała Przykład dla 70 kg
Dorosły, mało aktywny ok. 0,9 g ok. 63 g
Aktywność rekreacyjna 1,2-1,6 g ok. 85-110 g
Trening siłowy, budowa masy 1,6-2,2 g ok. 112-154 g
Redukcja z treningiem siłowym 1,8-2,2 g ok. 125-155 g
Osoby starsze (powyżej 65 lat) 1-1,2 g ok. 70-85 g

Wartość 0,9 g/kg to norma, która pokrywa potrzeby większości zdrowych dorosłych. Nie jest to jednak ilość optymalna dla każdego - przy treningach, na redukcji i z wiekiem przydaje się więcej białka. Jeśli budujesz mięśnie, szczegóły znajdziesz w tekście ile białka jeść na masie.

W ciąży, podczas karmienia piersią i przy chorobach nerek czy wątroby obowiązują inne zasady - wtedy ilość białka ustala się z lekarzem albo dietetykiem.

Jak obliczyć swoje zapotrzebowanie na białko?

Pomnóż masę ciała przez wartość z tabeli, która pasuje do Twojej sytuacji. Tyle matematyki - a jeśli wolisz gotowy wynik, użyj kalkulatora białka, który od razu podzieli białko na posiłki.

Przykład: kobieta ważąca 62 kg, która dwa razy w tygodniu ćwiczy na siłowni i jest na redukcji: 62 × 1,8 = ok. 112 g białka dziennie.

Przy dużej nadwadze licz białko od masy ciała, do której dążysz, a nie od obecnej - inaczej wynik wyjdzie zawyżony. Przy 110 kg i celu 85 kg liczysz więc od 85 kg.

Dlaczego białko jest tak ważne na redukcji i przy treningu?

  • Chroni mięśnie - w deficycie kalorycznym organizm chętnie sięga po białko z mięśni. Więcej białka w diecie i trening siłowy ograniczają te straty.
  • Syci - po posiłku bogatym w białko dłużej nie myślisz o jedzeniu, więc łatwiej utrzymać deficyt kaloryczny.
  • Wymaga energii do strawienia - na trawienie białka organizm zużywa ok. 20-30% zawartych w nim kalorii, wyraźnie więcej niż przy węglowodanach i tłuszczach.
  • Buduje mięśnie - przy treningu siłowym białko jest budulcem nowej tkanki mięśniowej.

Produkty bogate w białko - tabela

Ile białka zawierają popularne produkty (w 100 g):

Produkt Białko w 100 g
Pestki dyni ok. 30 g
Ser żółty typu gouda ok. 25 g
Soczewica (sucha) ok. 24-25 g
Tuńczyk w sosie własnym (odsączony) ok. 24 g
Masło orzechowe ok. 22-25 g
Pierś z kurczaka (surowa) ok. 22 g
Wołowina chuda (surowa) ok. 21 g
Łosoś (surowy) ok. 20 g
Twaróg półtłusty ok. 18 g
Płatki owsiane ok. 13 g
Jaja ok. 12,5 g
Serek wiejski ok. 11 g
Skyr naturalny ok. 10-12 g
Ciecierzyca (ugotowana) ok. 9 g
Tofu naturalne ok. 8-15 g

Uwaga na pestki, ser żółty i masło orzechowe - białka mają sporo, ale kalorii jeszcze więcej. Na redukcji lepiej sprawdzą się chude źródła: drób, ryby, twaróg, skyr, jajka i rośliny strączkowe.

Jak rozłożyć białko w ciągu dnia?

Lepiej rozłożyć białko na kilka posiłków, niż zjeść większość wieczorem. Dobrze sprawdza się 20-40 g w każdym z 3-4 posiłków. Przykład dnia z ok. 100 g białka:

Posiłek Co na talerzu Białko
Śniadanie Jajecznica z 3 jaj i kromka chleba ok. 22 g
Obiad 150 g piersi z kurczaka, kasza i warzywa ok. 40 g
Podwieczorek 150 g skyru naturalnego ok. 17 g
Kolacja 2 kanapki z twarożkiem (100 g twarożku) ok. 23 g
Razem ok. 100 g

Jeśli trudno Ci dobić do celu, dorzuć porcję białka tam, gdzie teraz go brakuje - np. jogurt naturalny do owsianki albo strączki do sałatki.

Czy można jeść za dużo białka?

U zdrowych osób ok. 1,6-2,2 g białka na kg masy ciała, czyli mniej więcej dwa razy więcej niż norma, uznaje się za bezpieczną ilość. Wyjątkiem są choroby nerek - wtedy ilość białka ustala lekarz.

Bardzo wysokie spożycie białka nie daje dodatkowych korzyści, a może wypierać z diety warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste. Pamiętaj też o piciu wody, szczególnie przy diecie wysokobiałkowej.

Czy potrzebujesz odżywki białkowej?

Nie. Odżywka białkowa to po prostu wygodne źródło białka - przydaje się, gdy trudno Ci pokryć zapotrzebowanie zwykłym jedzeniem albo potrzebujesz szybkiego posiłku po treningu. Większość osób zje wystarczająco dużo białka z codziennych produktów, jeśli w każdym posiłku znajdzie się jego porcja.

Jak pilnować białka na co dzień?

Najprościej zapisywać posiłki w aplikacji, która liczy nie tylko kalorie, ale też makroskładniki. W EatSee robisz zdjęcie posiłku, a aplikacja szacuje kalorie, białko, węglowodany i tłuszcze. Plan posiłków w EatSee układa dania pod Twój cel kalorii i białka, więc nie musisz samodzielnie przeliczać porcji.

Jeśli wolisz policzyć wszystko samodzielnie, zajrzyj do poradnika, jak obliczyć makroskładniki posiłku. A jeśli dopiero zaczynasz, przeczytaj też, jak liczyć kalorie - białko i kalorie najlepiej pilnować razem.

Najczęstsze pytania

Ile białka dziennie na redukcji?
Osobom trenującym siłowo na redukcji zwykle zaleca się ok. 1,6-2,2 g białka na kg masy ciała, a osobom, które nie trenują, ok. 1,2-1,6 g/kg. Wyższe spożycie białka pomaga zachować mięśnie i ułatwia trzymanie deficytu, bo białko dobrze syci.
Ile białka dziennie powinna jeść kobieta?
Zapotrzebowanie liczy się tak samo jak u mężczyzn - na kilogram masy ciała. Kobieta ważąca 60 kg potrzebuje co najmniej ok. 54 g białka dziennie, a jeśli jest aktywna fizycznie, ok. 72-96 g.
Ile białka można przyswoić w jednym posiłku?
Organizm trawi i wykorzystuje całe zjedzone białko, a nie tylko określoną porcję. Dla budowy mięśni dobrze sprawdza się jednak 20-40 g białka w posiłku, rozłożone na 3-4 posiłki w ciągu dnia.
Czy białko roślinne jest gorsze od zwierzęcego?
Pojedyncze produkty roślinne mają zwykle mniej korzystny skład aminokwasów, ale łączenie różnych źródeł - np. roślin strączkowych z produktami zbożowymi - rozwiązuje ten problem. Dobrym, pełnowartościowym źródłem białka roślinnego są produkty sojowe, np. tofu.
Ile białka ma jajko?
Jajko w rozmiarze M (ok. 50 g bez skorupki) ma ok. 6-7 g białka. W 100 g jaj jest ok. 12,5 g białka.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Tekst przygotowała redakcja EatSee. Zasady redakcji.